|
|
Met dank aan Tim Shaw, Shikukai Chelmsford.
Historische achtergrond
Het beoefenen van mokuso/meditatie gaat honderden jaren in zowel China als Japan terug. In de loop van de geschiedenis is meditatie erkend als onmisbaar onderdeel van de training voor iedereen die dieper in de essentie van de vechtkunst wilde doordringen. Veel van de grote meesters bereikten een niveau van buitengewone technische beheersing; verhalen over hun daden zijn door de tijd gekleurd en ongetwijfeld in de loop der jaren mooier gemaakt. Echter, als maar een deel van deze legenden een kern van waarheid bevat, kan de bijdrage van meditatieve aspecten in de vechtkunst niet worden overschat.
Doelstellingen
- Op korte termijn - bij het begin van de meditatie de geest tot rust te brengen en te concentreren op de oefening die komen gaat,
- Op lange termijn - om terug te keren in een staat van zuiver denken en handelen, gevrijwaard van ziekmakende en ongepaste reacties.
Trainen van geest en lichaam
De geest stuurt het lichaam van de beoefenaar om de resultaten van zijn oefening te laten oogsten. Een rustige en gecontroleerde geest als resultaat van langdurig en correct oefenen kan een versterkend effect op het lichaam hebben en ondersteunend en aanvullend werken op de voorraad van vitale energie. ( “Chi” chin. “Ki”jap.) |
Hoe het werkt
De juiste houding is het eerste basis principe. Een goede houding van het lichaam is gecentreerd rondom de wervelkolom, welke rechtop is, zelfs wanneer je rug dan “niet sterk” aanvoelt.
In oosterse filosofie is de mens de verbintenis tussen wat zij noemen hemel en aarde.(Het gebruik van het woord hemel moet niet worden verward met het christelijke begrip van hemel. Hemel in oosterse filosofie staat voor het universum, de kosmos.)
Mokuso / meditatie kan op een aantal manieren worden uitgevoerd, met inbegrip van het zitten op een stoel, lopend of zelfs liggend. Ohtsuka Sensei had een voorkeur voor liggende meditatie welke hij omschreef als Ouchaku Zazen. Echter de gebruikelijke manier is in de traditionele ( geknielde ) positie Seiza |
 |
| Seiza is handig daar het een geaccepteerde manier van zitten is die gebruikt wordt bij het groeten en uitrusten in de dojo. Er zit ook een praktische reden achter deze houding. Het is duidelijk een positie waarin de handen vrij zijn. Het was ook een economische en waardige manier van zitten in een beperkte ruimte als de dojo. Daarnaast was het ook veilig, als een medestudent zou vallen of struikelen zou er niemand snel geblesseerd raken. Als langdurig zitten in Seiza als oncomfortabel of pijnlijk word ervaren als resultaat van een blessure, is het toegestaan om in kleermakerszit plaats te nemen mits de wervelkolom rechtop blijft |
Handen en andere overwegingen
Er wordt binnen diverse stromingen verschillend gedacht over de positie van de handen tijdens de mokuso. Over het algemeen wordt de traditionele zenmethode toegepast d.w.z. de handen liggen in een overlapping waarbij de linkerhand geopend rust in de rechterhand. De duimen van beide handen worden aangesloten bij het uiteinde. (Sommigen zeggen dat voor vrouwen de handpositie wordt omgekeerd, d.w.z. rechts in linkerzijde.) De handen moeten zo worden geplaatst dat de schouders niet omhoogkomen of verkrampen. Ook van essentieel belang is de positie van de tong. Het uiteinde van de tong rust tegen het gehemelte achter de voorste tanden. De reden hiervoor is dat de tong zo een verbinding tot stand brengt tussen de twee meridianen renmei en dumai. Zonder deze verbinding gaan de vitale voordelen van de oefening verloren. |
 |
Concentratie
Een onrustige geest is een belemmering om vooruit te komen met de oefening. Het is waarschijnlijk een goed idee om je geest tot rust te brengen door je mentaal te focussen op het tellen van je ademhaling. Door je alleen te concentreren op het tellen van je ademhaling voorkom je dat je meditatie verzinkt in nutteloos dagdromen.
Het doel in Zen meditatie is om te proberen de geest leeg te maken en in contact te komen met jouw ware essentie.
‘Mushin’ lege geest.
Kalligrafie door sensei Hironori Ohtsuka II |
Starende blik
Kijk ongeveer anderhalf a twee meter naar voren met half gesloten ogen. Dit verhindert onnodige visuele afleiding en voorkomt de verleiding om in slaap te vallen. Ademhaling
De ademhaling is de hoeksteen van de correcte oefening. In de loop van honderden jaren zijn er vele technieken ontwikkeld maar zijn allemaal gebaseerd op dezelfde centrale principes. Een correcte ademhaling komt het lichaam ten goede . Toch moeten we erkennen dat bij vele de dagelijkse ademhaling is oppervlakkig en verslechterd is door verschillende oorzaken variërend van stress tot aan een slechte lichaamshouding. Als we kijken naar de ademhaling van een pasgeboren baby of dieren zien dat deze ademhaling diep uit de buik komt terwijl onze ademhaling de neiging heeft om zich te manifesteren in het bovenlichaam. Fysiologisch gezien wordt de ademhaling gecontroleerd door het diafragma als een pomp. Het is de ademhaling vanuit het diafragma welke wordt gebruikt binnen de mokuso. Het is geen toeval dat het zo vitale ‘midden’ Saika Tanden ( hara) is gesitueerd twee duimen onder de navel. Een juiste en correcte ademhaling heeft een aanvullende en versterkende werking op de vitale energie.
De Techniek van de ademhaling
Elke ademhaling is een onderdeel van lang en rustig in en uitademen. Adem in door de neus, laat de adem rustig in de longen zakken maar met het gevoel alsof de adem diep naar de onderbuik wordt getrokken. Dit moedigt een ademhaling vanuit de buik aan, het juiste gebruik van het diafragma en bewustwording van de Tanden. Stop het inademen net voordat je helemaal vol zit, aangezien het spanning in de verkeerde plaatsen zal veroorzaken. Hou de adem even vast voor een paar seconden maar niet te lang om te voorkomen dat je draaierig wordt. Adem weer rustig uit door de mond en concentreer je weer op het gebruik van je onderbuik. Voorkom het geforceerd helemaal uitademen maar laat je normale aandrang tot inademen het begin zijn van een volgende cyclus van ademhaling.
Het ontwikkelen van regelmaat.
Alleen een mokuso vlak voor een enkele training heeft wel effect op de geest op dat moment maar heeft geen effect op de lange termijn. De serieuze student zal een vaste routine moeten ontwikkelen door discipline en toewijding.
Verwacht niet meteen resultaat want het duurt een poosje voordat geest en lichaam hun weg vinden. Na ongeveer een maand van aaneengesloten dagelijks oefenen van maar ongeveer 15 tot 30 minuten oefenen ga je het verschil opmerken.
Als de oefening juist wordt uitgevoerd dan zal het toenemen van energie en goed in je vel zitten een vast onderdeel worden van een positief dagelijks ritme. Uiteraard hoef je geen vechtsport te beoefenen om ademhaling/meditatie technieken toe te passen en niet elke vechtsporter is bereid om deze oefening te omhelzen. De meeste denken dat korte termijn successen van de ‘externe’ aspecten in hun training voldoende zijn om hun doelstellingen te bereiken. Het hangt er helemaal vanaf wat jouw doelstelling is en hoe hoog je de lat legt voor jezelf. Als je meer wilt weten over de meditatie van Ohtsuka sensei klik hier |
| |
|
